Doğal Su Kaynaklarının satışa çıkarılmasına Bursa Su Kolektifinden tepki geldi. Bursa Su Kolektifi üyeleri, “Nilüfer Çayını içinde hiçbir canlı yaşayamayacak düzeyde kirletilmesine izin verenler, şimdi de en temiz suyu Uludağ’ın zirvesinden şirketlere vermeye hazırlanıyor. Bursa tarihinde görülmeyen düzeyde susuzluğu geçen yıl yaşadık. Sularımız kesildi, çeşmelerimiz akmadı, tarımsal sulamaya kısıtlamalar getirildi. Bunları sanki hiç yaşamamış gibi su, şirketlerin talanına terk ediliyor” dedi.
Yapılan basın açıklamasında;
“2026 yılında iklim krizi dünyayı dehşet sıcaklık, susuzluk ve orman yangınları ile sarsarken büyük şans
eseri Anadolu coğrafyasında normal ve nemli iklimin etkisinde kaldı. Bu yıl da geçen yıl gibi kurak
geçseydi yaşayacağımız trajedi çok büyük olacaktı. Bir yıl önce Bursa’da yaşadığımız kuraklığın
yarattığı gelecek endişesi belleklerimizde tüm canlılığıyla dururken, Bursa’nın en temiz su varlıkları
hızla su şirketlerine teslim edilmek isteniyor.
Bundan 8 ay önce Mart 2026’da yılda 1,5 milyon m3 su, Uludağ Su adlı şirkete devreden ÇED dosyası,
Çevre Bakanlığı onayı aldı. Buna karşı dava açıldı. Ancak bu durum, bütün su ihaleleri için ÇED süreci
işletilecek ve davalar açılabilecek anlamı taşımıyor.
ÇED Yönetmeliği’ne göre yalnızca 300bin m3/yıl ve daha büyük projeler için ÇED süreci yürütülüyor.
Su gibi canlılığın temel varlığını gasp edecek daha küçük projelerinde Çevre Etki Değerlendirmesi
aranmıyor. Bu da ÇED Yönetmeliği’nin çevreyi korumaktan ne kadar uzak olduğunu açıkça gösterir.
Daha birkaç gün önce 9 Kasım’da Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, Uludağ’ın toplam
~1 milyon m3/yıl su varlığını ihaleye çıkardı. Kestel, İnegöl, Osmangazi, Mustafakemalpaşa’da toplam
21 kaynak, yılda 300bin m3 altında ihaleye konu edildiği için bunlara ÇED süreci işletilmeyecek.
İhaleyi alan şirket suyu hunharca doğadan koparıp ticari amaçlarına alet edecek.
25 ve 26 Kasımda planlanan ihalelerdeki m3 miktarı büyük bir yanılgı yaratıyor. Su hiçbir yerde yılın
bütün zamanı aynı miktarda akmaz. Su varlıklarının debisi suyun en az olduğu Ağustos, Eylül aylarında
belirlenir. Özellikle kış ve bahar mevsiminde suyun debisi Ağustos ayında belirlenen miktarın bir kaç
kat üstündedir. Bu ihaleyle şirketler yılda birkaç milyon m3 suya sahip olabileceklerdir.
Bununla birlikte ihale de tuhaf bir durum daha var. İhaleyi neden Yatırım İzleme ve Koordinasyon
Başkanlığı yapıyor? Oysa biz, 2024 yerel seçimlerinden hemen önce dönemin AKP’li Bursa Büyükşehir
Belediyesi tarafından ~110bin m3/yıl debisine sahip 5 su kaynağının ihaleye çıkardığını biliyoruz.
Aldığımız duyumlar çok çarpıcıydı. Kanun gereği su kaynaklarının yönetimi ve ihaleleri Büyükşehir
Belediyeleri tarafından yapılır. 2024 seçimlerinde işbaşına gelen Bozbey yönetimi, su şirketlerinin
satışlarıyla belediyeye bildirdikleri su kullanım miktarı arasında büyük farklar olduğunun anlaşılması
üzerine şirketlere yönelik girişimde bulunduğu öğrendik.
Bu girişimin hemen ertesinde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, Bursa Büyükşehir
Belediyesi’nin yasal yetkisine aldırmadan su şirketlerinin denetim ve ihale yetkisini devraldığı ve
belediyenin de buna karşı dava açtığı doğru mudur? Doğruysa aldığımız bu duyumlar, AKP
hükümetinin şirketlerin aykırılıklarının engellemek yerine göz yumduğunu göstermesi bakımından
büyük önem taşımaktadır. Aydın Bozdoğan’da benzer ihaleyi Danıştay’ın iptal ettiği bilinmektedir.
İhale dosyalarından toplam 1 milyon m3/yıl ihaleye karşılığında şirketlerden istenen tahmini bedeller
toplamı 337 milyon 860 bin lira olduğu hesaplanıyor. Bu da AKP hükümetinin yarattığı ekonomik krizi
haraç mezat devletin elinde ne varsa satarak kapattığını gözler önüne sermektedir.
Yaptığımız hesaplar çarpıcı bir gerçeği daha ortaya çıkardı. BUSKİ en uygun 1 kademe tarifesinde
halka m3’ü ~42 liraya satarken, ihalede şirketlere su m3’ü 34 kuruşa satılacağı hesaplanmaktadır.
Üstelik bu tutar şirketin bir yılda sahip olacağı resmi su miktarı üzerinden değil de ihale süreleri olan 5
– 7 yıla bölünerek hesaplandığında suyun m3’ü 5 ile 7 kuruşa ihale edileceği hesaplanmaktadır. İhale
süresi de yanıltıcı olmasın. Biz su tahsislerinin sürekli yenilendiğini şirketlerin suyu almaya devam
ettiklerini ve hatta aynı bölgede yeni tahsisler, ihaleler yapıldığını biliyoruz.
İhale dosyalarına göre ilçelere göre yılda toplam, İnegöl’de 350bin, Kestel’de 315bin, Osmangazi’de
220bin, Mustafakemalpaşa’da 94bin m3 kaynak suyu ihale edilmek isteniyor. Yüksek rakımlardan
alınan bu sular alt rakımlarda dereleri, yeraltı suyunu oluşturan sulardır. Bu ihaleyle içme suyu
barajları ve sulama göletlerinde su varlıklarımızı kurutarak tarımı kıtlığa, halkı açlığa sürükleyecektir.
Bu kaynaklar Uludağ’ın zirvesine yakın 2100 ile 1300 metre yüksekliktedir. Kaynaklar bildiğimiz gibi
toprağın üzerinde kendiliğinden çıkan su varlıkları değildir. Yerin metrelerce altında toprak kazarak
çıkarılırlar. Yasa gereği bu kaynakların bir bölümü doğaya bırakılması gerektiği halde bu yapılmaz.
Şirketler suyun tamamını borularla hortumlayarak kente yakın tesislerine indirirler. Uludağ’ı
çevreleyen Milli Park ormanında 3 – 5 km ağaç keserek boruları toprağın altına gömerler. Suyu
şişeleyip yüzlerce km uzaklara başka kentlere taşıyarak yoğun karbon ayak izi ve bolca atık yaratırlar.
Ambalajlı su daha sağlıklı su değildir. Ambalajdan mikroplastikler suya geçer. Ambalajlı su, depolama
ve dağıtımı sırasında +4 C zinciri kırılır. Güneş altında ya da derme çatma depolarda kimi zaman 40 –
45 C bulan sıcaklıkta bekletilirler. Sıcaklık etkisiyle plastik şişelerden dioksin ve furan suya geçer.
Dioksin bilinen en üst düzey kanser yapıcılar arasındadır. Ambalajlı sudan bedene giren Dioksin dışarı
atılamaz. Yağ dokuda birikir. Birikim arttıkça kanser yapma etkisi artar.
Şirketlerin kahverengi bandrolle sattığı ambalajlı sular kuyu sularıdır. Yeraltından çıkarılarak filtre
edilir ve klor yerine ozon kullanarak rahatsız etmeyecek içim kalitesine ulaştırırlar. Ambalajlı suların
zararlı etkilerden uzak olan çeşmeden akan su en sağlıklı sudur. Belediyeler de su şebeke sistemlerini
klor yerine ozon kullanarak ve daha iyi filtrasyonla güvenli ve içilebilir duruma getirebilirler.
Belediyelere devlet desteği ile yapılacak yatırımlarla halkın tamamına çok kaliteli su ulaştırılabilir.
Bursa’nın sahip olduğu 18 OSB’ye aldırmadan ve karşı çıkmamıza rağmen Nilüfer Badırga’da, Kestel
Soğuksu’da ve Yenişehir’de yeni OSB’ler planlanmakta ve inşa edilmektedir. Bursa ovası binlerce
kaçak sanayi ticari tesislerle yağmalanmasına göz yumulmaktadır. Bunlar biz istemesek de Bursa
nüfusunu hızla 5 – 10 milyona çıkarma potansiyeline sahiptir.
Bu yıl bir yıl önceki gibi kurak geçseydi çeşmelerimizden uzun süre su akmayacak ve belki de su
tankerlerle halka dağıtılmak zorunda kalacaktı. İnsan kaynaklı iklim krizinin derinleşeceğini, susuzluk,
kuraklık ve açlığa sürükleyebileceğini hepimiz tahmin ediyoruz.
Tüm bu gerçekler göz önündeyken su varlıklarımızı şirketlere ihale etmek Bursa halkına ihanet
olacaktır. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, açtığı su ihalelerini derhal iptal etmelidir. Halen
Uludağ suyunu pazarlayan su şirketlerinin kaynakları kapatılarak su kendi doğallığına bırakılmalıdır” denildi.
