TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şube Başkanı Zehra Çakır, iklim krizine karşı yapılan planların artık uygulamaya dönüşmesi gerektiğini söyledi. İstanbul’a son 84 yılın en büyük yağışının düşmesi, Kocaeli, Yalova, Sakarya ve Bursa’nın da yağışlardan olumsuz etkilenmesi üzerine basın açıklaması yapan Zehra Çakır, oluşan mağduriyetlerin de bir an önce giderilmesini istedi.
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası adına yazılı basın açıklaması yapan Bursa Şube Başkanı Zehra Çakır; “Ülkemizde yaşanan sel ve su baskınlarından etkilenen tüm vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyor; yaşam alanları, iş yerleri ve geçim kaynakları zarar gören yurttaşlarımızın mağduriyetlerinin bir an önce giderilmesini temenni ediyoruz. Yaşananlar, kentlerimizin aşırı hava olaylarına karşı hazırlanmasının ertelenemez bir sorumluluk olduğunu bir kez daha göstermektedir. Bu sorumluluk; afet sonrasında yapılan müdahalelerin yanı sıra, riskleri önceden azaltan planlama kararlarını ve yatırımları gerektirmektedir.
İklim değişikliğine uyum sürecinde yağışların değişen düzenini dikkate almak zorundayız. Bununla birlikte, her bir aşırı hava olayının iklim değişikliğiyle ilişkisi bilimsel olarak ayrıca değerlendirilmelidir. Kentler açısından açık olan şudur: Toprağın beton ve asfaltla kaplanması, dere yataklarının yapılaşmaya açılması, doğal su akışının kesilmesi ve yetersiz altyapı, yağışın afete dönüşme riskini artırmaktadır. Suyu yalnızca hızla uzaklaştırılması gereken bir sorun olarak gören yaklaşım yeterli değildir. Kentlerde suyun toprağa ulaşabileceği, tutulabileceği ve güvenle yönlendirilebileceği alanlar oluşturulmalıdır. Dere ıslahı çalışmaları da havza bütününde ele alınmalı; doğal dere koridorlarını, kıyı bitki örtüsünü ve taşkın alanlarını koruyan çözümlere öncelik verilmelidir. Akışı hızlandıran müdahalelerin aşağı kesimlerde oluşturabileceği riskler mutlaka değerlendirilmelidir.
İklim eylem planları, somut yatırımlara ve sahadaki uygulamalara dönüştürülmelidir. TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şubesi olarak yerel yönetimleri ve ilgili tüm kurumları şu adımları atmaya çağırıyoruz:
* Planlarda yer alan eylemlerin bütçeleri, sorumlu kurumları, uygulama takvimleri ve ölçülebilir hedefleri belirlenmeli; ilerleme ve sonuçlar düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
* Taşkın riskini artıran arazi kullanım ve yapılaşma kararları gözden geçirilmeli; dere koridorları, taşkın alanları ve suyun doğal döngüsünü destekleyen açık ve yeşil alanlar korunmalıdır.
* Yağmur suyu altyapısı güncel yağış verileri ve geleceğe yönelik iklim öngörüleri dikkate alınarak güçlendirilmeli; mevcut sistemlerin bakım ve temizliği düzenli yapılmalıdır. Erken uyarı ve afet hazırlık çalışmaları geliştirilmelidir.
* Yağmur bahçeleri, geçirgen yüzeyler, bitkilendirilmiş su tutma alanları, yağmur suyu depolama sistemleri ve ekolojik olarak iyileştirilmiş dere koridorları yaygınlaştırılmalıdır. Yerel toprak, arazi ve yeraltı suyu koşullarına uygun doğa tabanlı çözümler, mühendislik altyapısıyla birlikte planlanmalı ve yatırım programlarına alınmalıdır.
Peyzaj mimarlığı; toprak, su, bitki örtüsü ve açık alanları bir bütün olarak ele alan yaklaşımıyla iklime uyum ve afet risklerinin azaltılması çalışmalarının temel disiplinlerinden biridir. Mesleğimiz; su yönetimi, ekolojik onarım ve açık-yeşil alan sistemlerinin planlanmasından uygulama ve denetime uzanan süreçlerde doğrudan sorumluluk üstlenmektedir. Peyzaj mimarlarının ilgili meslek disiplinleriyle birlikte bu süreçlerde etkin biçimde yer alması sağlanmalıdır.
Can ve mal güvenliğini koruyan, suya alan açan ve doğayla uyumlu kentler oluşturmak ortak sorumluluğumuzdur. Her afetin ardından aynı sorunları konuşmak yerine, bilimsel bilgiye dayanan çözümleri bütçe, takvim ve kurumsal sorumlulukla hayata geçirmeliyiz. Kamuoyuna saygıyla duyurulur” dedi.
